Professor!
Από Μαριάννα Αξιοπούλου | Πέμπτη, 13 Μαίου 2010 16:38
Πέρασαν κοντά τρία χρόνια μαζί του στα θρανία. Τόσα χρειάστηκαν για να μπορέσουν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους στην Ελλάδα και να ετοιμάζονται για μεταπτυχιακό. Το gazzetta.gr περνάει δώδεκα ώρες διδασκαλίας με τον Φερνάντο Σάντος!
Ιστορία!
Λένε, πάντα, πως η δυστυχία του ενός μπορεί να είναι ευτυχία για κάποιον άλλον. Η δυστυχία των οπαδών της Μπενφίκα για την απώλεια του πρωταθλήματος στο τέλος της σεζόν 2006-07 και τα μετέπειτα αρνητικά αποτελέσματα στο ξεκίνημα της επόμενης περιόδου, θα ήταν αργότερα ευτυχία για τον Θοδωρή Ζαγοράκη. Η δυστυχία του Γιώργου Παράσχου για την απόλυσή του μόλις μετά από μια αγωνιστική στο πρωτάθλημα, θα ήταν ευτυχία για τους οπαδούς του ΠΑΟΚ. Η ιστορία ξεκινάει στις 20 Αυγούστου του 2007, όταν ο Φερνάντο Σάντος απολύθηκε από την Μπενφίκα και στις 3 Σεπτεμβρίου ολοκληρώνεται το πρώτο της κομμάτι, όταν υπογράφει τριετές συμβόλαιο με τον ΠΑΟΚ.
«Ξέρω ότι αναλαμβάνω μια δύσκολη αποστολή, ξέρω όμως ότι θα εργαστώ σε μια μεγάλη ομάδα τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Θα χρειαστεί να καταβάλλουμε όλοι μεγάλη προσπάθεια για να οδηγήσουμε τον ΠΑΟΚ εκεί που του αξίζει. Η αρχική πρόταση προέβλεπε συνεργασία 5 ετών, θεώρησα υπερβολικό αυτό το χρονικό διάστημα, τελικώς συμφωνήσαμε για τα επόμενα 3 χρόνια. Ο Ζαγοράκης μου έδωσε τις διαβεβαιώσεις σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας της ομάδας και πιστεύω ότι κατ' αυτόν τον τρόπο θα πετύχω αυτά που ονειρεύομαι».
Τα όνειρά του δεν θα ήταν εύκολο, ούτε ανώδυνο να πραγματοποιηθούν. Ο κόσμος δεν θα δείχνει πάντα την υπομονή που θα ήθελε ο Πορτογάλος τεχνικός, ούτε την ανοχή που είχε ζητήσει. Η πρώτη τρικυμία έρχεται μετά τη βαριά ήττα (σ.σ. 0-4) από την ΑΕΚ στην Τούμπα. Αποδοκιμασίες, προπηλακισμοί και απαίτηση από τη διοίκηση για την απομάκρυνσή του. «Υπάρχει ένα σχέδιο κι εγώ πιστεύω σε αυτό. Αν δεν το πίστευα, δεν θα ήμουν εδώ. Θα μπορούσα όταν είχα προτάσεις να φύγω και παράλληλα να ξεφύγω από τα προβλήματα. Δεν το έκανα όμως γιατί έχω πίστη σε αυτό που κάνω. Είναι όμως η πρώτη φορά, σε κάθε δουλειά μου στο παρελθόν, που δεν κατάφερα να δημιουργήσω μια ομάδα που θα ήθελα», απολογείται ο ίδιος, όμως την ίδια στιγμή στον πορτογαλικό Τύπο αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά.
«Αυτή τη στιγμή μπορώ να πω ότι μένω στον ΠΑΟΚ. Το μπάτζετ μας θα είναι πολύ μικρότερο από τα αντίστοιχα του Ολυμπιακού, του Παναθηναϊκού και της ΑΕΚ. Αν μου εγγυηθεί ο πρόεδρος ότι θα δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε να παλέψουμε για μία εκ των τεσσάρων πρώτων θέσεων, θα μείνω. Αν δεν μου εγγυηθούν τέτοιο μπάτζετ, τότε μπορεί να φύγω. Πιστεύω ότι όμως θα μου το εγγυηθούν». Η παραφιλολογία είναι έντονη. Άλλοι μιλάνε για παραίτηση, άλλοι για απόλυση, όμως ο ίδιος επιμένει. «Αν είμαι εγώ το πρόβλημα, μπορώ να αποχωρήσω και μάλιστα χωρίς να πατήσω πάνω στο συμβόλαιό μου».
Το δεύτερο κομμάτι του σχεδίου έμοιαζε πιο κοντά στα όνειρα του Φερνάντο Σάντος. Τα πλέι οφ, όμως, το γκρέμισαν και το σενάριο επανήλθε στο προσκήνιο. Το παραμύθι είχε αυτή τη φορά δράκο και ήταν ο πρόεδρος της Αλ Αχλί, που δήλωνε ότι έχει συμφωνήσει με τον Φερνάντο Σάντος. «Δεν ξέρω ποιος θα είναι προπονητής σε αυτή την ομάδα την επόμενη χρονιά. Σίγουρα δεν θα είμαι εγώ. Δεν έχω δεχθεί κάποια πρόταση. Είμαι προπονητής του ΠΑΟΚ, έχω συμβόλαιο με τον ΠΑΟΚ και δεν σκοπεύω να φύγω», απαντάει ο Πορτογάλος.
Τα αρνητικά αποτελέσματα στην Ευρώπη σοκάρουν, οι κακές σχέσεις με τους παίκτες ξεσηκώνουν τον κόσμο, κυρίως δε όταν πρόκειται για τον αγαπημένο τους Πάμπλο Γκαρσία. Όλα τελειώνουν με παρέμβαση του Θοδωρή Ζαγοράκη, ο οποίος ανακοινώνει ότι συμφώνησαν για την επέκταση της συνεργασίας τους ως το 2012. Μια συμφωνία, που μέχρι στιγμής δεν έχει μετουσιωθεί σε συμβόλαιο. «Ο πρόεδρος μου έκανε μια πρόταση για να πάμε ακόμα πιο μπροστά το πλάνο το οποίο είχαμε σχεδιάσει από την ημέρα που ήρθα στην ομάδα και ήταν για τρία χρόνια. Εγώ συμφώνησα σε αυτό».
Ο λόγος είναι συμβόλαιο, αλλά η απουσία υπογραφών αποτέλεσε τη βάση για να αναπτυχθεί έντονη φημολογία πριν την έναρξη των πλέι οφ σχετικά με τον αντικαταστάτη του. Ονόματα, κυρίως από την Πορτογαλία, ήρθαν στο προσκήνιο, όμως το θετικό φινάλε προφανώς και δίνει την απαιτούμενη ασφάλεια για να συνεχιστεί η ιστορία...
Φυσική!
Αν το βλέπαμε σφαιρικά, τότε μόνο ο Ολυμπιακός λείπει από το βιογραφικό του. Η καριέρα του ακολουθεί τη νομοτελειακή και φυσική εξέλιξη ενός ανθρώπου δογματικού, που πιστεύει στη δουλειά του και στη φιλοσοφία του. Ουδέποτε παρεκκλίνει από τις απόψεις του, ακόμα κι αν μοιάζει να προχωράει μόνος του. Έχει δουλέψει στις τρεις μεγάλες ομάδες της Πορτογαλίας, στην ΑΕΚ στον Παναθηναϊκό και στον ΠΑΟΚ. Έγινε ο μεγάλος προπονητής, που κατάφερε να καταξιωθεί στο χώρο του ποδοσφαίρου. Κάτι που το ανεπαρκές ταλέντο του δεν μπορούσε να του προσφέρει ως ποδοσφαιριστή.
Η Εστορίλ μπήκε τυχαία στη ζωή του κι έγινε κομμάτι του από το 1987 ως το 1994. Ακολούθησαν τέσσερα χρόνια με την Αμαδόρα και τρία με την Πόρτο (σ.σ. 1998-2001), με την οποία έγινε γνωστός στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα ήρθε για πρώτη φορά το 2001 για την ΑΕΚ κι ενώ φερόταν μια ανάσα από συμφωνία με τον Άρη. Τη σεζόν 2001-2002 με την Ένωση, ακολούθησε ο Παναθηναϊκός, όπου έμεινε μερικούς μήνες. Ακολούθως ανέλαβε τη Σπόρτινγκ πριν επιστρέψει για την ΑΕΚ το 2004. Τη διετία που έμεινε ως προπονητής του δικεφάλου ακολούθησε η Μπενφίκα το 2006-07 κι έκτοτε ο ΠΑΟΚ. Τα τρία συνεχόμενα χρόνια σε μια ομάδα είναι το περισσότερο που έχει μείνει μετά την Πόρτο.
Θρησκευτικά!
Το πέτρινο βλέμμα, το σκληρό παρουσιαστικό, το αυστηρό περπάτημα και η μανιώδης ρουφηξιά στο τσιγάρο δεν επιτρέπουν να αναρωτηθείς για κάτι παραπάνω. Ο Φερνάντο Σάντος είναι ένας άνθρωπος που σπάνια ανοίγεται. Δεν παύει, όμως, να έχει βαθιά πιστεύω, τόσο θρησκευτικά όσο και πολιτικά. Σε μια από τις ελάχιστες εξομολογήσεις του γι' αυτά, στο επίσημο περιοδικό της ΑΕΚ, είχε πει:
«Στην Πορτογαλία επειδή είχα υπερβολική δημοσιότητα δεν μπορούσα να έχω αυτό το ξεχωριστό. Δεν μπορούσα να διαχωρίσω την προσωπική μου ζωή από την επαγγελματική μου ζωή. Πράγμα που συμβαίνει στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, είμαι καθολικός, είμαι άνθρωπος της θρησκείας που πραγματικά ακολουθεί τον καθολικισμό. Στην Πορτογαλία πολλές φορές τα ανακάτευαν αυτά τα πράγματα. Ασχολούνταν με το τι κάνω στην ζωή μου και με τις πεποιθήσεις μου. Είτε αυτές ήταν πολιτικές, είτε θρησκευτικές. Στην Ελλάδα υπάρχει ένας σεβασμός, ένας διαχωρισμός ιδιωτικής και επαγγελματικής ζωής. Και αυτό είναι που μου αρέσει».
Παρότι είναι άνθρωπος της θρησκείας, είναι και προληπτικός. Χαρακτηριστικότερο θέμα συζήτησης και το πιο γνωστό γούρι είναι το καφέ δερμάτινο! Εκείνο που δεν αποχωρίστηκε πριν μερικά βράδια στην Τούμπα στο ντέρμπι με τον Ολυμπιακό και παρότι η θερμοκρασία ήταν για... κοντομάνικο!
Κοινωνιολογία!
Είναι όλα εκείνα τα στοιχεία που λέγαμε και πριν. Είναι κι εκείνη η κυνική αλήθεια που σπάνια αφήνει χαραμάδα για συμπάθειες. Ίσως η αφοπλιστική ειλικρίνειά του, να τον κάνει αντιπαθή. Ο Φερνάντο Σάντος δάκρυσε! Είχε γίνει θέμα. Ο Φερνάντο Σάντος γέλασε! Είχε γίνει πρωτοσέλιδο. Ο Φερνάντο Σάντος τραγούδησε και χόρεψε χθες στα μπουζούκια! Είναι το γεγονός που θα σου κάνει τη μεγαλύτερη εντύπωση. Αντίθετα, όμως, με τα πιστεύω του πολύ κόσμου, ο Πορτογάλος τεχνικός δεν είναι αντικοινωνικός.
«Αισθάνομαι τον εαυτό μου τυχερό, γιατί οι καλοί μου φίλοι ξεπερνούν σε αριθμό τα δάχτυλα και των δύο χεριών. Έχουν δημιουργηθεί στενοί δεσμοί με αυτούς, και ειλικρινά δεν θα ήθελα να ξεχωρίσω κανένα», έχει πει και στην πραγματικότητα είναι ένας άνθρωπος που δεν ξυπνάει, ούτε κοιμάται με το ποδόσφαιρο. Δεν είναι μονόχνοτος και απροσάρμοστος στο κοινωνικό σύνολο. Το γεγονός ότι δούλευε επί 17 χρόνια ως διευθυντής σε ξενοδοχειακή μονάδα στην Πορτογαλία αποτελεί τη μεγαλύτερη απόδειξη ότι αρέσκεται να συναναστρέφεται με κόσμο.
Παρέα μπορεί να κάνει ακόμα και με δημοσιογράφους. Έχει καθίσει στο ίδιο τραπέζι στην προετοιμασία της ΑΕΚ και του ΠΑΟΚ κι έχει περιγράψει τη φιλοσοφία του για τη ζωή και για το ποδόσφαιρο. Όσο, όμως, κι αν περνάει τη ζωή του μέσα στις τέσσερις γραμμές, ονειρεύεται τη στιγμή που θα ζει χωρίς αυτές. «Δεν πρόκειται να με δεις να δουλεύω μέχρι τα 75 του. Άλλωστε, στη ζωή έχει κανείς με σημαντικά πράγματα να ασχοληθεί. Και, προσωπικά, θέλω να κάνω να πολλά πράγματα».
Χημεία!
Ξέρει καλύτερα από τον καθένα πόσο μεγάλη αξία έχει. Ο προπονητής που λατρεύτηκε μέσα σε ένα χρόνο στην ΑΕΚ, απαξιώθηκε μέσα σε ελάχιστους μήνες στον Παναθηναϊκό. Εκεί δεν ταίριαξε με κανέναν... Με τους παίκτες, που δεν ήθελαν πρωινές προπονήσεις, με τον κόσμο που ονειρευόταν κάτι πιο επιθετικό, με τους δημοσιογράφους που ήθελε να τους κόψει τον αέρα. Στον ΠΑΟΚ χρειάστηκε να δουλέψει σκληρά, να προσπαθήσει πολύ για να δέσει με το σύνολο. Για να περάσει η χημεία που είχε με τη διοίκηση και στον κόσμο. Πολλοί τον έχουν κατηγορήσει για τις σχέσεις του με ποδοσφαιριστές, ωστόσο η δική του απάντηση είναι μάλλον αποστομωτική.
«Ένας πρώην παίκτης μου, ο Θοδωρής Ζαγοράκης με κάλεσε για να συνεργαστεί μαζί μου. Είναι η δεύτερη φορά που συμβαίνει, αφού προηγήθηκε η συνεργασία στην ΑΕΚ με τον Ντέμη Νικολαϊδη. Βέβαια, λέγεται πως διατηρώ κακές σχέσεις με τους παίκτες μου...», σχολίασε μάλλον με ειρωνικό ύφος όταν του θύμισαν τη φήμη που έχει στην Πορτογαλία. Στον ΠΑΟΚ υπερασπίστηκε σαν τρελός τον Πάμπλο Γκαρσία, κατόπιν τον παρόπλισε και μετά εισηγήθηκε στη διοίκηση να του ανανεώσουν το συμβόλαιο. Στην ΑΕΚ κατηγορήθηκε για τις σχέσεις του με τον Ίλια Ίβιτς, που είχαν κατόπιν επιρροή στην επαγγελματική του στάση απέναντι στον Βλάνταν Ίβιτς. Τον παίκτη που πήρε στο δικέφαλο του βορρά και αναγέννησε.
Το πρόβλημά του ήταν και παραμένει, η κριτική. Όχι η δικαιολογημένη, αλλά εκείνη που δεν απορρέει από γεγονότα και δεν στηρίζεται σε επιχειρήματα. «Αν νομίζετε ότι σφάλω, για μένα δεν υπάρχει πρόβλημα. Μετά από 20 χρόνια σταδιοδρομίας δεν ξέρω τι κάνω στο ποδόσφαιρο; Σέβομαι όλες τις κριτικές, πάντα δεχόμουν τις κριτικές. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να κριτικάρει και η κριτική είναι υγιές και φυσιολογικό πράγμα. Το να λέμε πράγματα που δεν έχουν νόημα είναι σαν να κοροϊδευόμαστε. Είμαι συνέχεια στις προπονήσεις, μήπως δεν ξέρω ποιοι ποδοσφαιριστές είναι ποιοτικοί, ποιοι έχουν δυνατότητες; Μετά από 20 χρόνια τώρα θα καταλάβω ποιοι έχουν ποιότητα;».
Οικιακή οικονομία!
Μην περιμένετε κάποιο ατελείωτο κατεβατό για την εξιστόρηση της προσωπικής του ζωής. Είναι αρχή του Φερνάντο Σάντος να τα ξεχωρίζει. Στο γλέντι του ΠΑΟΚ χθες το βράδυ μπορεί να ήταν η πρώτη δημόσια εμφάνιση της γυναίκας του. Εκείνης που τον ακολουθεί εδώ και χρόνια και που κάποια στιγμή που είπε ότι θα ήθελε να γυρίσει στην Ελλάδα! «Όταν όμως, μετά την πρώτη μου θητεία στην ΑΕΚ, επέστρεψα στην Πορτογαλία, έπιασα αρκετές φορές τη σύζυγό μου να νοσταλγεί την Ελλάδα, κάτι που ίσχυε και για μένα. Την άκουσα να λέει πως περνούσε καλά στην Ελλάδα και πως θα ήθελε να πάει ξανά, έστω και για λίγο», είχε αποκαλύψει σε συνέντευξή του σε μηνιαίο περιοδικό, ενώ μια από τις ελάχιστες δημόσιες αναφορές του στην οικογένειά του, ήταν όταν ρωτήθηκε για τα συναισθήματά του, που θα αντιμετώπιζε την ΑΕΚ.
«Τα συναισθήματά μου τα κρατάω για την γυναίκα μου και τα παιδιά μου». Με τα παιδιά του είναι το ίδιο αυστηρός και ειλικρινής, όπως είναι και με τους παίκτες του. «Ο γιος μου έγινε όμως οικονομολόγος γιατί του είπα ότι δεν έχει την ποιότητα που απαιτείται για να παίξει. Το κατάλαβε και τώρα είναι ένας επιτυχημένος επαγγελματίας!!».