"
Ζ" του Κώστα Γαβρά (1969)

H ταινία με την οποία καθιερώθηκε διεθνώς ο σπουδαιότερος ίσως Έλληνας σκηνοθέτης, ο Κώστας Γαβράς, καθώς ήταν μόλις η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του. Η ταινία πραγματεύεται τη δολοφονία του βουλευτή της Αριστεράς Γρηγόρη Λαμπράκη από ακροδεξιούς παρακρατικούς στις 22 Μαίου του 1963 στη Θεσσαλονίκη καθώς και τα όσα επακολούθησαν και αποτελεί μεταφορά του ομότιτλου μυθιστορήματος του Βασίλη Βασιλικού στη μεγάλη οθόνη.
Σεναριακά η ταινία ακολουθεί τη φόρμα του αστυνομικού θρίλερ, καθώς η αφήγηση επικεντρώνεται στις έρευνες ενός αδέκαστου νεαρού ανακριτή, που παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης και του παλατιού να πλήξουν το ήθος του Λαμπράκη και να αποδώσουν το θάνατό του ως τυχαίο περιστατικό, αγωνίζεται να αποδείξει ότι το σχέδιο της δολοφονίας του από παρακρατικούς δεν ήταν απλά γνωστό στις Αρχές, αλλά ότι είχαν άμεση συμμετοχή σ'αυτό και υψηλά ιστάμενα πρόσωπα.
Η σκηνοθεσία της ταινίας είναι αριστοτεχνική, στο πνεύμα των προτοποριακών κινηματογραφικών ρευμάτων της δεκαετίας του 60', πρωταγωνιστούν ιερά τέρατα του γαλλικού και όχι μόνο κινηματογράφου όπως ο Ιβ Μοντάν, η Ειρήνη Παππά και ο Ζαν-Λουί Τρεντινιάν, ενώ η μουσική επένδυση είναι του Μίκη Θεοδωράκη.
Σκηνοθεσία: Κώστας Γαβράς
Σενάριο: Jorge Semprún
Ηθοποιοί: Yves Montand, Irene Pappas, Jean-Louis Trintignant, Charles Denner, Jacques Perrin, Pierre Dux, François Périer
Παραγωγή: Eric Schlumberger, Philippe d'Argila
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Raoul Coutard
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
http://www.imdb.com/title/tt0065234/