Ωραιότατο το θέμα που άνοιξες HOMO!!! Θα ήταν σωστό, πριν να εξετάσουμε το τί είναι κίτς και το τί δεν είναι, τί είναι ωραίο αντικειμενικά και τί όχι, θα πρέπει να πούμε γενικά κάποια πράγματα.
Ή αρχιτεκτονική είναι μίξη τέχνης και τεχνικής. Δεν είναι μόνο τέχνη και δεν είναι μόνο τεχνική, είναι και τα δύο ταυτόχρονα. Το αισθητικό κομμάτι της έχει να κάνει κυρίως με την τέχνη. Υπάρχουν και άλλα στοιχεία τα οποία πρέπει να ικανοποιήσει ένας αρχιτέκτονας. Η λειτουργικότητα των χώρων για παράδειγμα, η χρηστικότητα του κτιρίου, το να εξυπηρετεί τον σκοπό για τον οποίο κατασκευάζεται. Μεγάλους περιορισμούς στην έκφραση όλων αυτών, βάζουν οι αυστηροί και ανελαστικοί όροι δόμησης, καθώς και η εκάστοτε πολεοδόμηση. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα υπάρχει γενικός περιορισμός υψομέτρου κτιρίων, δεν μπορούμε να πάμε πάνω απο 8 όροφους πλέον του ισογείου. Απορρίπτουμε λοιπόν αμέσως τα υψηλά κτίρια, που είναι ένα τεράστιο κομμάτι σε πάρα πολλές χωρές, κυρίως με οικονομική άνθηση. Μία άλλη σημαντική παράμετρος είναι ότι μιλάμε για προϋφιστάμενη πόλη 2.300 ετών με ιδιοκτησίες που στο κέντρο της πόλης διαμορφώθηκαν κατα κύριο λόγο μεταξύ του 1500 και του 1700, τότε που η Θεσσαλονίκη ήταν η πόλη με τον περισσότερο Εβραϊκό πληθυσμό στον κόσμο. Απο τους Εβραίους θεωρούνταν η πρωτεύουσα των Εβραίων εκτός του Ισραήλ. Τί λοιπόν κτίριο μπορείς να σχεδιάσεις σε ένα προϋφιστάμενο οικόπεδο 300 τ.μ. στη Φιλίππου ας πούμε, που κολλάει απο δεξιά, αριστερά σε άλλα οικόπεδα, που σου αφήνει περιθώριο μπροστά 10-15 μέτρα. Τί είδους αρχιτεκτονική μπορείς να κάνεις; Μόνο αρχιτεκτονική των μπαλκονιών!!! Ναι αλλά στο κέντρο, δεν μετράει το μπαλκόνι, το μπαλκόνι μετράει στις συνοικίες. Γι'αυτό και σήμερα στις συνοικίες οι οικοδομές είναι περισσότερο παιχνιδιάρικες στα μπαλκόνια τους. Στο κέντρο τα κτίρια αναγκαστικά, λόγω της υπάρχουσας κατάστασης και του περιορισμένου χώρου, πολλές φορές είναι μονοσήμαντα. Μοναδικοί διέξοδοι, η διακοσμητική αρχιτεκτονική, που απο πολλούς δεν θεωρείται καν αρχιτεκτονική, εμπλέκεται πολύ με το design, εγώ προσωπικά το θεωρώ στοιχείο της αρχιτεκτονικής. Η επένδυση μιά όψης ή κάποιων επιφανειών με ένα υλικό είναι απο τα λίγα όπλα που διαθέτει ο Έλληνας αρχιτέκτονας. Τέλος οι περιορισμοί στον Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό και στον Κτιριοδομικό Κανονισμό, βάζουν σοβαρούς περιορισμούς και στο σχεδιασμό των κτιρίων. Το γεγονός για παράδειγμα ότι το κλιμακοστάσιο "μετράει" στο συντελεστή δόμησης, οδηγεί ΟΛΟΥΣ ανεξαιρέτως τους σχεδιαστές να σχεδιάζουν όσο το δυνατόν μικρότερα κλιμακοστάσια, ώστε να μην περιοριστούν οι λοιποί "χρηστικοί" χώροι του κτιρίου. Πολλές φορές σε κτίριά μου θα ήθελα να κατασκεύαζα κλιμακοστάσια με υαλοστάσιο απο κάτω μέχρι πάνω, με πλωτές μεταλλικές γέφυρες για διαδρόμους και άνετες κλίμακες και χώρους ασανσέρ. Αν είναι όμως αυτό το κόστος απλά να το πετάξω στο κτίριο, πληρώνοντας εκτός απο το κόστος της κατασκευής του, και κόστος απώλειας τεράστιων ποσών μέτρων σε κάθε όροφο, τότε είναι προφανές που οδηγούμαι αναγκαστικά και σε ποιά λύση, κλιμακοστάσιο όσο το δυνατόν πιό στενό και όσο το δυνατόν μεγαλύτεροι χώροι. Υπάρχουν και άλλοι πολλοί λόγοι, όπως για παράδειγμα η σεισμικότητα της περιοχής, το αμμώδες έδαφος ενός μεγάλου κομματιού της πόλης κυρίως απο την Τσιμισκή και κάτω, που συνθέτουν ένα πάζλ δυσκολιών, που οδηγεί τους αρχιτέκτονες, σε λύσεις compact κατασκευών.
Όλο τα παραπάνω, οδηγούν τον ιδιώτη αρχιτέκτονα και τον ιδιώτη κατασκευαστή, να μην μπορεί να κατασκευάσει παρά σε ελάχιστες περιπτώσεις, σοβαρά κτίρια. Δεν είναι λοιπόν το κίτς μας ως λαός, δεν είναι η μιζέρια μας, είναι αυτά τα άλλα πράγματα που φταίνε. Απόδειξη, ότι στις επεκτάσεις της πόλης, έχουμε πολλά αξιόλογα αρχιτεκτονικά κτίρια, και ουκ ολίγες υπέροχες μονοκατοικίες ή μοντέρνα συγκροτήματα μαιζονετών που έχουν κάτι να πούν.
Αυτό που απομένει, είναι ότι τελικά αρχιτεκτονική στην πόλη, μπορεί να γίνει μόνο σε δημόσιους χώρους, στα δημόσια κτίρια. Είτε αυτό λέγεται Μέγαρο Μουσικής, είτε νέο Δημαρχείο, είτε Βυζαντινό Μουσείο είτε Δημαρχείο Σταυρούπολης, είτε τάδε Γυμνάσιο, είτε Αστυνομική Διεύθυνση, είτε Πανεπιστημιακά μέγαρα, είτε κολυμβητήρια, είτε γήπεδα. Σε αυτά λοιπόν θα μπορούσε να υπάρχει σαφέστατα αρχιτεκτονική, αλλά γι'αυτό δεν ευθύνεται τίποτα στην πόλη. Η αιτία πρέπει να αναζητηθεί στην κεντρική εξουσία, στον τρόπο που λειτουργεί το Ελληνικό δημόσιο, το μίζερο Ελληνικό δημόσιο καλύτερα, παρά στην πόλη μας αυτή καθ'εαυτή. Απομένουν οι αναπλάσεις που ενίοτε είναι άθλιες, αλλά είναι και το μόνιμο βυζί που τρέφει Δημάρχους, Αντιδημάρχους, Νομαρχαίους, Αντινομαρχαίους, παρατρεχάμενους, σχεδιάζουν μιά ανάπλαση πχ. 300 χιλ. Ευρώ σε έναν πεζόδρομο, ο πεζόδρομος βγαίνει με 50 χιλ. ο εργολάβος εισπράττει 100 χιλ. χρεώνει 300 χιλ. και τα 200 χιλ. τα μοιράζονται οι αναθέτοντες ... και αυτό είναι γνωστό σε όσους ασχολούνται με τα δημόσια έργα και τόσο άγνωστο στους υπόλοιπους, τόσο γνωστό όσο ήταν τα Ζωνιανά σε αυτούς που ήξεραν και εμπλέκονταν και καλύπταν, και τόσο άγνωστο σε εμάς τους ανήξερους και ανυποψίαστους.
Αυτό που απομένει λοιπόν αγαπητοί συνΠΑΟΚτσήδες, είναι να ελπίζουμε στον πατριωτισμό κάποιων ώστε να κάνουν τα αυτονόητα σωστά. Και πάλι όμως, αν βγεί κάποιος καθάριος και λαμπερός, εκτός απο το γεγονός ότι θα τον κατασπαράξουν τα παράσιτα, ακόμα και απο εμάς, το 80% απο εμάς θα τον πούμε και μ@λάκα, που μπορούσε να φάει και δεν έφαγε, που μπορούσε να κλέψει και δεν το έκανε, μιάς και η λαμογιά, η ρεμούλα και η απάτη πλέον, είναι το δεδομένο και το αυτονόητο, ενώ η καθαρότητα, η λεβεντιά, η κιμπαρειά, είναι λέξεις που χαρακτηρίζουν πλέον ανθρώπους που μάλλον δεν έχουν θέση σε αυτή την κοινωνία των παρασίτων που επικράτησαν τα ζιζάνια και καταπνίγουν κάθε τι καθάριο πάει να βγεί. Στο συλλογισμό, φυσικά συμπεριλαμβάνεται και ο ΠΑΟΚ, και ο Ζαγοράκης. Τόσα εμπόδια, τόσα προβλήματα, αντί για να δώσει κάποιος ένα χέρι βοήθειας σε έναν καθαρό άνθρωπο με καθαρούς σκοπούς. ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΗΜΕΡΑ, και μου προκαλεί εμετό!
Επιστρέφουμε στα κτίρια μας λοιπόν λεπτομερώς.
Απο τα πλέον κίτς που έχω δει στη Θεσσαλονίκη, είναι στο κέντρο ... Εγνατία, Βενιζέλου, Ίωνος Δραγούμη, Αγ. Σοφίας ... Τα κτίρια του κέντρου της πόλης που κτίστηκαν μετά τη μεγάλη πυρκαγιά της πόλης το 1917, ήταν 3όροφα και 4όροφα, νεοκλασσικού ρυθμού. Με τον καιρό, δόθηκαν κάποιοι όροφοι, δόθηκε αργότερα συντελεστής δόμησης στα οικόπεδα, και υπήρξε η αναγκαιότητα αυτά τα κτίρια να ψηλώσουν. Οι προσθήκες λοιπόν αυτών των κτιρίων, μηδέ μίας εξαιρουμένης, είναι όλες ΑΘΛΙΕΣ!!! Απουσιάζει η αρχιτεκτονική, απουσιάζει η αισθητική, απουσιάζει και το δέσιμο του παλιού με το καινούργιο. Δημιουργούν την αίσθηση αυτής της άθλιας πόλης!!! Υπάρχουν πάρα πάρα πολλά νεοκλασσικά, ωραιότατα κτίρια. Τυχαία θα πώ, στην αρχή της Βενιζέλου προς την θάλασσα, ανεβαίνοντας την Βενιζέλου με Αγίου Μηνά γωνία, παραπάνω, Βενιζέλου με Βασ. Ηρακλείου, ωραιότατα κτίρια, παραπάνω, Βενιζέλου με Βαλαωρίτου δίπλα απο το Μπεζεστένι, Εγνατία το ανανεωμένο ξενοδοχείο Εγνατία που είναι υπέροχο κομψοτέχνημα, πάλι Εγνατία, δίπλα στην Alpha Bank στο Βαρδάρι, το ανακαινισμένο κτίριο του Οργανισμού για την ανασυγκρότηση των Βαλκανίων, κάτω στο λιμάνι το ξενοδοχείο Mediterranean, μέσα στην Κομνηνών προς την παραλία κάτι ανακαινισμένα κτίρια που είναι πρεσβείες και ξενοδοχεία, τα κτίρια της πλατείας Αριστοτέλους που είναι εξαιρετικά όλα τους, έχει πολλά ωραία κτίρια η πόλη στο κέντρο. Οι προσθήκες τους όμως, σε όσα έγιναν προσθήκες, είναι άθλιες. Η τσαπατσουλιά και η ανευθυνότητα λοιπόν του μοντερνισμού του Έλληνα φταίει, και όχι τα κτίρια!!!
Όμορφα κτίρια πιό σύγχρονα, θα μπορούσα να αναφέρω το ΔΑΙΟΣ ως κορυφαίο κτίριο, το παλιό Αμερικανικό προξενείο για όσους δεν το ξέρουν, ένα άλλο εξαιρετικό κτίριο είναι στη Λεωφόρο Νίκης, μετά την Κομνηνών, πριν την Αριστοτέλους, ένα λευκό, στο Βαρδάρι υπάρχουν τα κτίρια του Τσέρνου και το Πάνθεον που είναι ωραιότατα και αξιόλογες προσπάθειες, το κτίριο των Δικαστηρίων, το Limani Center που μου αρέσει πολύ διακοσμητικά, και το Les Lazaristes που είναι μιά εξαιρετική μετατροπή κτιρίου απο καπνομάγαζο σε ξενοδοχείο.
Το Βελλίδειο είναι όντως απο τα πλέον άχαρα κτίρια της πόλης. Διαφωνώ όμως κάθετα με το Βυζαντινό Μουσείο που το θεωρώ απο τα κορυφαία της πόλης. Το ανεπίχριστο σκυρόδεμα είναι υλικό που χρησιμοποιούν μερικοί απο τους κορυφαίους αρχιτέκτονες στον κόσμο, όπως ο Tadao Ando. Ας πάμε πίσω στη Βυζαντινή λογική του αρχιτέκτονα ναοδόμου. Όλες οι εκκλησίες, μηδέ μίας εξαιρουμένης, είναι εξωτερικά απο πλίνθους και συνδετικό κονίαμα. Καμμία δεν είναι σοβατισμένη εξωτερική. Σε αντίθεση, όλες είναι επιχρισμένες και διακοσμημένες εσωτερικά. Έχει να κάνει με τη θεολογική άποψη του να μην δίνουμε σημασία στα εξωτερικά αλλά στα εσώτερα. Υπο αυτή τη θεολογική άποψη της αρχιτεκτονικής, κίτς είναι όλες οι "σύγχρονες" εκκλησίες, άθλια οικοδομήματα που μιμούνται απλά τρούλους και καμάρες, με πανάκριβες επενδύσεις εξωτερικών τοίχων, με μάρμαρα και πέτρα εξωτερικά, που δείχνει και τον εκφυλλισμό της βαθύτερης πίστης των ανθρώπων, διότι πλέον ο σύγχρονος άνθρωπος δεν ενδιαφέρεται πραγματικά για τα εσωτερικά, αλλά για τα εξωτερικά, γι'αυτό που φαίνεται. Φυσικά αυτό είναι απαράδεκτο σε Ορθόδοξο ναό!!! Με την υπερβολική ζήτηση για αστικούς ναούς, με το γεγονός ότι ναοδόμοι στην ουσία είναι ένας στη Θεσσαλονίκη επειδή έχει υψηλές γνωριμίες στη Μητρόπολη και με τους εκάστοτε ιερείς να παραγγέλνουν καμάρες επί καμαρών και τρούλλους επι τρούλλων, οι μοντέρνες εκκλησίες, αίσχυστα κακέκτυπα των παλαιοτέρων στολιδιών αρχιτεκτονημάτων, είναι απο τα πλέον κίτς κτίρια αυτής της πόλης, ξεπερνώντας σε κιτσιά ακόμα και αυτό το Βελλίδειο. Επίσης, θα ήθελα να πώ για το Βυζαντινό Μουσείο, ότι με το αίθριο που έχει, που είναι καθαρά Βυζαντινό χαρακτηριστικό, δημιουργεί με έναν απλό τοίχο, ένα φράγμα για την ηχορύπανση που υπάρχει, γεγονός που το καταλαβαίνει κάποιος όταν βρίσκεται μέσα στο κτίριο!!!
Για την πλατεία Αλκαζάρ και εγώ συμφωνώ ότι είναι στην ουσία της άθλια.
Για το Λευκό Πύργο που είναι απο μπεζοειδή πέτρα που πλησιάζει την πέτρα Λακώματος, θα προτιμούσα περιβάλλοντα χώρο κατασκευασμένο με ντουβαράκια απο τέτοια πέτρα που θα έδινε ομοειδή αίσθηση του κτιρίου με τον περιβάλλοντα χώρο, αλλά και το λευκό μάρμαρο είναι πάντα αρχοντικό, προσωπικά σε μερικά σημεία μου άρεσε.
Η πλατεία Άθωνος είναι απλά μιά μετριότητα. Όντως φτηνοδουλειά.
Το νέο Δημαρχείο το είδα να ορθώνεται και εκνευρίστηκα. Δείχνει άθλια δουλειά. Στο σημείο που είναι θα μπορούσε να γίνει ένα κόσμημα. Κρίμα.
Ότι έχει σχέση με την Helexpo είναι απορριπτέο, είτε στήλες, είτε είσοδοι, είτε περίπτερα, είτε κτίρια. ΑΙΣΧΥΣΤΑ.
Ανάπλαση Τούμπας ... άθλια.
Γήπεδα, όλα, μηδενός εξαιρουμένου, για κατεδάφιση.
Επειδή κάποιος φίλος αναφέρθηκε και στη Χαλκιδική, δομήθηκε κατα 95% με τη λογική της αστικής μεζονέτας και τουλάχιστον το πρώτο πόδι έχασε την αίσθηση του "παραθεριστικού" μέρους. Είναι μιά ακόμα προέκταση της πόλης και τίποτα παραπάνω. Προτιμώ Σιθωνία και φυσικά, τα όρη και τα άγρια βουνά που είναι πάντα πιό ήσυχα και πιό ήρεμα απο τους εξαγριωμένους ανθρώπους.
Για το parking στην πλατεία Ελευθερίας απλά να αναφέρουμε ότι ο Δήμος Θεσσαλονίκης και Αθήνας είναι οι μόνοι Δήμοι που δεν μπορούν να κάνουν ότι έργα θέλουν, παρα μόνο μετά απο εγκρίσεις του ΥΠΕΧΩΔΕ, οπότε υπάρχει αντικειμενική δυσκολία. Γι'αυτό διαμαρτύρεται και ο Δήμος Θεσσαλονίκης προς την κεντρική εξουσία.
Για το κόκκινο κτίριο που αναφέρατε στην Ερμού με Αγίας Σοφίας, αυτό που ξέρω είναι ότι πουλήθηκε σε τεχνική εταιρεία που θα το ανακατασκευάσει και θα το αξιοποιήσει σύντομα.
Διαφωνώ για το αρχαιολογικό μουσείο που το βρίσκω τουλάχιστον ενδιαφέρον σαν κτίριο.
Τέλος στη σειρά, αλλά πρώτο σε σπουδαιότητα, το ελάχιστο πράσινο που υπάρχει, αλλά αυτό απο μόνο του είναι ένα τεράστιο θέμα.
