Υπάρχουν διάφορες ιστορίες και θεωρίες για τη γέννηση του θεάτρου σκιών και του Καραγκιόζη. Η πιο ωραία όμως είναι αυτή, από την αυτοβιογραφία του Σωτήριου Σπαθάρη (πατέρα του Ευγένιου):
''Την ιστορία του Καραγκιόζη την άκουσα για πρώτη φορά από το δάσκαλό μου τον Θεοδωρέλλο.
Ο Χατζηαβάτης, λέει, ήτανε εργολάβος οικοδομών στην Προύσα της Μικράς Ασίας και είχε αναλάβει να χτίσει το σαράϊ του πασά της Προύσας. Πήρε στο γιαπί εργάτες και μαστόρους, και αρχιμάστορα έβαλε τον Καραγκιόζη, που ήτανε μαραγκός, μα είχε μυαλό πρωτομάστορα. Ο πασάς όμως είδε ότι το σαράϊ αργούσε να τελειώσει κι εφοβέρισε τον Χατζηαβάτη πως θα τον θανατώσει. Ο Χατζηαβάτης φοβήθηκε και φανέρωσε στον πασά την αλήθεια, ότι φταίχτης ήτανε ο Καραγκιόζης που έλεγε αστεία στους μαστόρους και γελούσαν. ''Πασά μου, του λέει, επειδή ο Καραγκιόζης είναι απαραίτητος στο γιαπί θα ήθελα να τον φοβερίσεις εσύ λιγάκι''. Ο πασάς φώναξε τον Καραγκιόζη και του είπε θυμωμένος να μην ξανακούσει πως γελάνε στο γιαπί, γιατί θα τον θανάτωνε. Ο Καραγκιόζης όμως τι να κάνει που ήτανε έτσι από γεννησιμιού του; Έλεγε πάλι τ' αστεία του. Ο πασάς όμως τον άκουσε και τον σκότωσε.
Ολοι αγανάχτησαν μ' αυτόν τον άδικο σκοτωμό του Καραγκιόζη. Ο πασάς, για να ημερέψει τον λαό, έχτισε ένα ωραίο μνημείο στην Προύσα κι έθαψε εκεί τον Καραγκιόζη με μεγάλες τιμές. Η αδικία όμως αυτή κόστισε πολύ στον πασά κι αρρώστησε βαριά. Οι άλλοι αγάδες για να διασκεδάσουν τον άρρωστο πασά τους έφεραν τον Χατζηαβάτη στο σαράϊ να του λέει τα χωρατά του Καραγκιόζη.
Μια μέρα ο Χατζηαβάτης έκοψε έναν χάρτινο Καραγκιόζη, τέντωσε ένα πανί που το φώτιζε ένα φως, κι έδωσε παράσταση του Καραγκιόζη. Ο πασάς ευχαριστήθηκε τόσο πολύ που έδωσε την άδεια στον Χατζηαβάτη να παίζει παραστάσεις όπου θέλει. Μια παράσταση του Χατζηαβάτη είδε κι ο Γιάννης Μπραχάμης κι έφερε την τέχνη στην Ελλάδα.
Αλλά τέχνη ελληνική την έκανε ο Μίμαρος.''
http://www.karagiozismuseum.gr/genisi/index.htm